top of page
  • 21 nov 2022
  • 9 minuten om te lezen

Hedendaagse gevoelige thema's leggen bloot dat andermans leed ons niet kan bekoren, totdat het soort van 'populair' word om je hiervoor in te zetten. Helemaal niet enkel de principiële inhoud, maar opportunisme (en groepsdruk/de publieke opinie) bepaald onze maatschappelijke moraal vaak.


Thema's als racisme, seksuele intimidatie, diversiteit, de LGBTQ gemeenschap (etc) leven meer dan ooit. Er gaat geen dag voorbij dat deze thema's niet aan bod komen in medialand. Er is duidelijk een maatschappelijke transformatie gaande waarbij we ons bewuster worden van (en meer begaan worden met) bepaalde thema's waar jarenlang té makkelijk over werd gedacht.


Als je echter nagaat wat de oorzaak is van deze maatschappelijke (denk-)omslag, dan word het ineens wat minder mooi allemaal. Want steunen we deze thema's ineens zo massaal uit eigen empathie (omdat mensen zich uit eigen initiatief erom bekommeren) óf gingen mensen het pas afkeuren toen het ontzettend gevoelig kwam te liggen en mensen erom gecanceld werden? Terwijl het ze anders totaal niet zou boeien? En ze het anders zelfs zouden bagatelliseren als "Ach, trek het je niet aan!"?


De bewustwording (en alle aandacht ervoor) is ontstaan omdat het is afgedwongen. Omdat het gevoelig kwam te liggen en er steeds ophef over ontstond. Omdat mensen erom gecanceld werden. En tóén pas wisten mensen niet hoe erg ze moesten laten blijken hoe erg ze het afkeuren en hoe begaan ze ermee waren.


Een beetje opportunistisch, niet?


Hoe terecht de inhoud inhoudelijk in beginsel vaak ook is, dat wil nog niet zeggen dat onze beweegredenen (waarom we iets roepen) altijd volledig zuiver/daadwerkelijk principieel gedreven zijn.


Allemaal willen laten zien 'hoe begaan je bent met een bepaalde misstand' terwijl als er geen ophef was geweest, dan hadden de meesten het met gemak aan zich voorbij laten gaan of het zelfs gebagatelliseerd. Sterker nog: dat gebeurde jarenlang! En gebeurd nog steeds als er toevallig geen ophef ontstaat.

Vergeet immers niet dat dezelfde thema's die nu gevoelig liggen (kwetsende opmerkingen, stereotypering, bepaalde tradities, etc) dat dat jarenlang (met gemak) werd gebagatelliseerd onder het mom 'Ach, waar maak je je druk om, de wereld is hard, trek het je niet aan'.


En kijk nu eens: hoe iedereen ineens tot in het diepste van zijn ziel verontwaardigd is/uit elkaar spat van extreme woede. En hoe graag mensen dit willen tonen, vooral. Feit is ondertussen wel dat mensen zich pas ertegen gingen verzetten toen het een "hype" werd/het ontzettend gevoelig kwam te liggen. Maar anders waren we gewoon ongevoelig gebleven voor andermans gekwetste gevoelens en bepaalde misstanden.


Geloof dat maar!


Het verraad dat we ongevoelig zijn voor het kwetsen en discrimineren van anderen (en we dingen die onszelf niet treffen of boeien al snel bagatelliseren als iets 'wat je je gewoon niet moet aantrekken') behalve wanneer je erom gecanceld kunt worden. Vaak gaan mensen het dán pas afkeuren.


Hedendaagse gevoelige thema's leggen dan ook wederom bloot dat andermans leed ons niet kan bekoren en we dit negeren, totdat het soort van 'populair' word om je hiervoor in te zetten.


Het is gewoon opportunistisch. Leeft een thema toevallig niet, dan boeit jouw leed niet. Ligt een thema toevallig wel gevoelig, dan keuren we het ten stelligste af. Dat is waar het dan op neerkomt.


Dan word onze reactie erop gewoon inééns heel anders.


En dat zegt gewoon veel over onze intenties. We veranderen niet uit eigen inzicht of eigen empathie, nee, pas als er sprake is van groepsdruk, dán pas houden we rekening met andermans gekwetste gevoelens.


Mensen wijten dat dan altijd aan 'ontstaande bewustwording' (dat óók dit meespeelt geloof ik zeer zeker) maar ik denk dat kuddegedrag toch nog echt iets bepalender is.


Als je (nederige) excuus reacties ziet als bijvoorbeeld "Ik ben altijd een voorvechter geweest van liefde en inclusiviteit in de lhbtiq+-gemeenschap, dus ik begrijp hoe mijn opmerkingen kunnen zijn geïnterpreteerd als ongevoelig en beledigend'. Ne-Yo belooft daarnaast dat hij zich beter zal laten informeren over het onderwerp genderidentiteit. Zodat ik toekomstige gesprekken met meer empathie kan benaderen."


Zouden mensen dit ook gezegd hebben als ze (onderling anoniem) met iemand een hevige discussie hadden over hun felle controversiële mening? Dat het hen spijt, het ongevoelig is en ze zich zelfs voortaan zullen laten informeren zodat ze meer empathie kunnen ontwikkelen?


Wel nee, dat komt nooit voor! Zonder ophef blijven mensen meestal juist stellig achter hun mening staan. Alleen bij ophef worden mensen ineens zo diep nederig.

Overigens stel ik daarmee niet dat alle aandacht ervoor, niet tot een oprecht veranderende mening kan hebben geleid. Ik geloof namelijk wel degelijk dat er óók sprake is van oprechte bewustwording.


Want de reden waarom mensen bepaalde dingen jarenlang goedgepraat hebben is óók omdat ze in een cultuur zijn opgegroeid waarin dit normaal was, en doordat het zó genormaliseerd was geraakt, zijn mensen het automatisch gaan zien als 'iets waar niks mis mee is en wat gewoon zo hoort'.

We raken geïndoctrineerd en beïnvloed door wat ons is aangeleerd. En zodra de maatschappelijke moraal ineens veranderd, dan beïnvloed/veranderd dit onze moraal weer. Dus dat mensen 'ineens van mening veranderen' hoeft niet zozeer per se te zeggen dat ze onoprecht zijn, nee, we raken gewoon oprecht beïnvloed door de heersende maatschappelijke moraal.


Er zijn bovendien ook gewoon veel thema's waar we ons gewoon niet bewust van zijn, omdat we als mens niet beter weten dan hetgeen wat onszelf boeit, stoort en opvalt. En wanneer iets enorm leeft, dan word je hier opeens wél bewust van en ga je hier sneller mee bezig zijn.


Dat geloof ik allemaal wel, maar toch is het meer. En dat blijkt ook hé uit (soortgelijke) incidenten (van wangedrag) waar toevallig geen ophef over ontstond. En dan hoor je ineens niemand. Geen canceling, niets. Wat merkwaardig zeg!


Zou dit nou echt op toeval berusten? Lijkt me niet. Dus blijkbaar is het wel degelijk ook opportunisme.

Het feit dat er we andere vormen van ongelijkheid (die nog niet gevoelig liggen) wél met alle gemak goedpraten, ook dat bewijst mijn stelling.

Ik betrek het op thema's die nú gevoelig liggen, maar het feit dat we andere thema's die nog niet gevoelig liggen (andere vormen van discriminatie, ongelijke kansen, kwetsende uitlatingen, etc) wél met alle gemak goedpraten, dit bewijst nog veel krachtiger dat bepaalde thema's (die mensen zelf toevallig niet storen/boeien) dat ze dit altijd zullen goedpraten, zolang ze ermee wegkomen.


In een tijd waarin gelijke kansen en diversiteit een immens maatschappelijk thema is, hoor je bijvoorbeeld geen hond over schoonheidsdiscriminatie en het gebrek aan diversiteit van lelijke mensen in de tv en film wereld. Het privilege dat uiterlijke schoonheid met zich meebrengt is misschien wel meer bepalend dan welk privilege dan ook, toch hoor je daar niemand over.


En dan grijpen mensen altijd naar zogenaamde "argumenten" (waarom dat wél kan) terwijl hou je schijnheilige argumenten maar voor je, want als dit thema toevallig even gevoelig zou komen te liggen (als BLM of Me Too) dan zouden exact dezelfde argumenten die je noemt, als sneeuw voor de zon verdwijnen


Dus mensen die roepen 'Ja, maar de dingen die je noemt vallen gewoon écht te rechtvaardigen' maar dat roep je nu ja. Totdat óók dat weer gevoelig ligt. Dan weet je niet hoe snel je moet draaien.


Heeft het dus wel echt met zogenaamde argumenten te maken (waarom het één wel en het ander niet kan) óf onbewust gewoon met puur opportunisme (dat we bepaald leed ons niet boeit, altijd zullen goedpraten zolang het maatschappelijk nog niet gevoelig ligt)? Ik denk eerder dat!

Wat me dan ook het allermeeste stoort in dit alles, is dat mensen altijd grijpen naar argumenten 'waarom het één wel kan en het andere niet' terwijl de inhoud geen rol speelt hierin, onbewust. We laten ons leiden door eigen opportunisme/ongevoeligheid voor bepaalde dingen, én de toevallige heersende maatschappelijke moraal erover.


De echte keiharde waarheid is gewoon dat we ons alleen storen aan de vlakken van ongelijkheid die onszelf toevallig treffen of boeien. Dat is de echte waarheid waarom we het één goedpraten en het andere niet.


Gelijke kansen is een fundamenteel mensenrecht, behalve als het een vorm van ongelijkheid betreft die henzelf toevallig niet stoort. Dan is ongelijkheid ineens wel iets 'waar je gewoon tegen moet kunnen'. Wanneer ze zich echter zelf aan iets storen, dan is hun eigen argument 'Dat de mens dit nou eenmaal van nature doet' nergens te bekennen natuurlijk. Dan is dat ineens 'geen enkel excuus'.


Sorry, maar dan ben je gewoon een hypocriete opportunist, die alleen voor gelijke kansen is (en argumenten maar net gebruikt) zoals het hem uitkomt. Nee hoor, hou al je schijnheilige argumenten maar voor je, want in werkelijkheid heeft het maar met één ding te maken (onbewust) en dat is dat we ons alleen storen aan de vormen van ongelijkheid die onszelf boeien.


Niks principes. In onze moraal (of iets wel of niet acceptabel is) laten we ons, onbewust, eigenlijk maar door 2 factoren leiden: of het leed onszelf toevallig boeit én of het toevallig maatschappelijk gevoelig ligt.


Dus misschien zouden we dus eens bij onszelf moeten nagaan: wat zijn eigenlijk de motieven waarom we iets goedpraten of afkeuren?

Dat is, onbewust, pas écht bepalend waarom we voorstander of tegenstander ergens van zijn. We zijn er niet (daadwerkelijk) voor of tegen op basis van argumenten, maar op basis van gevoelsmatig opportunisme.


En zijn we ons daar ook bewust van? Wanneer we dingen goedpraten of afkeuren? En wanneer we een voorstander of tegenstander ergens van zijn? Dat onze moraal (onbewust) vaak eigenlijk afhangt van factoren die losstaan van de inhoud?


Dat is juist het ding: juist totaal niet! Mensen doen juist wél altijd alsof ze het baseren op de principiële inhoud. Nee hoor, we presenteren het allemaal alsof we ons laten leiden door de inhoud (principes en argumenten) maar er spelen, onder de oppervlakte, zoveel dingen mee waar we ons niet bewust van zijn.


En dat maakt de ironie ook zo groot dat we denken "woke" te zijn, want mensen zijn zich juist totaal niet bewust zijn van wat er onbewust allemaal meespeelt in hun onbewuste drijfveren/mechanisme. De echte ontwaking (bewustwording van ons eigen onbewuste innerlijke zijn) is nog lang niet begonnen.


Net zoals de monarchie eigenlijk gewoon een belachelijk middeleeuws systeem betreft, dat in essentie niks anders is dan 'Jij krijgt een machtige positie (en betere rechten) toegewezen op basis van in welk nest je toevallig geboren bent'. Dat is nota bene hetgeen waar zo ontzettend veel over te doen is vandaag de dag! Toch praten mensen dit wél met alle gemak goed.


Het zijn allemaal dingen die goedgepraat worden, totdat óók deze thema's gevoelig komen te liggen.

Vergis je niet: vroeger werden (de dingen die we nu pas afkeuren) óók goedgepraat met allerlei van dit soort argumenten. Dus wat zegt dit nou eigenlijk?


En dat onderschatten mensen dus enorm: soms is een bepaalde middeleeuwse traditie (of vorm van ongelijkheid) zó normaal geworden door de jaren heen, dat we helemaal niet meer in staat zijn om in te zien dat het geen haar beter is dan de dingen die we wél afkeuren.


Een goed voorbeeld is Yvonne Coldeweijer die een filmpje deelde van een zieke Mark van der Linden die in het ziekenhuis lag, daar kreeg ze grote kritiek op, aanvankelijk bleef ze dit verdedigen. Later trok ze het toch terug en gaf ze aan 'Dat met alles wat ze binnenkrijgt het zó normaal is geworden, dat ze niet meer inzag dat dit eigenlijk niet kon'.

Ik vond dit wel veelzeggend, omdat dit blootlegt dat (we het niet alleen pas terugtrekken wanneer er kritiek op komt, maar ook dat we pas inzien dat iets niet 'kan' door kritiek)


Het hele ding is nou net (dat de dingen die we doen, maar waar we geen kritiek op krijgen) óók daarbij is het soms onacceptabel. Maar omdat mensen daar geen kritiek op krijgen/het daarbij genormaliseerd is,


Dat is echt bewustzijn/"woke" zijn: dat je óók bij dingen (waar je geen kritiek op krijgt) daar kritischer naar leert kijken. Uit hedendaagse thema's hebben we dan ook niks geleerd.


En daaruit blijkt ook dat we (eigenlijk) niks uit de geschiedenis geleerd hebben: het feit dat hedendaags gevoelige thema's vroeger 'normaal' waren, daaruit zouden we (los van de inhoud) ook een heel ander inzicht/bewustzijn moeten trekken, namelijk dat "wat normaal is" een illusie kan zijn.

Het zou voor een inzicht moeten hebben gezorgd om verder proberen te kijken dan de huidige maatschappelijke moraal.


Maar in plaats dat de geschiedenis tot enig hoger inzicht heeft gezorgd, in plaats daarvan maken mensen gewoon wéér dezelfde fout. Boeit iets mijzelf niet, dan boeit jouw leed niet! Liggen bepaalde thema's toevallig nog niet gevoelig, dan boeit jouw leed niet!


Zelfs activistische minderheidsgroepen maken zich hier massaal schuldig aan. Ook hen zie je makkelijk doen over thema's die henzelf niet storen. Waarmee ze precies zelf hetgeen doen wat ze bestrijden.


En dat maakt de ironie ook zo groot dat mensen "woke" denken te zijn, omdat ons bewustzijn zich slechts beperkt tot hetgeen wat onszelf stoort én de huidige maatschappelijke tendens. Verder kijken we niet. Terwijl als je echt zogenaamd zo "ontwaakt" was, dan ben je je juist bewust van dingen die verder rijken dan wat aan de oppervlakte zichtbaar is of wat jouzelf boeit.


Maar in plaats dat de geschiedenis tot enig hoger inzicht heeft gezorgd, in plaats daarvan maken mensen gewoon wéér dezelfde fout. En dat maakt de ironie ook zo groot dat mensen "woke" denken te zijn.

 
 
 

Opmerkingen


Sfeertrh.jpg

Blog over het maatschappelijke debat, bewustzijn en diepgang.

© Copyright Disclaimer. No blog content may be copied or reproduced in any manner without the permission of the copyright owner. 

bottom of page