Waar laten we ons écht door leiden bij de cancel culture? Onder de oppervlakte speelt veel meer mee dan enkel de moralistische inhoud alleen. Conformisme, meeloopgedrag, groepsdruk (en angst voor de eigen positie) speelt, onbewust, een alles bepalende rol in hedendaagse gevoelige thema's.

Er gaat tegenwoordig bijna geen dag voorbij dat er geen ophef is en niet iemand gecanceld word. En elke keer zie je weer hetzelfde fenomeen: beroemdheden bulken allemaal over elkaar heen van schande en weten niet hoe snel ze hun handen van iemand moeten aftrekken (van het ontvolgen op sociale media, tot het beëindigen van samenwerkingen, sponsors die zich distantiëren, met als toppunt: het zogenaamd nooit meer draaien van iemands repertoire/liedjes, etc) de één schreeuwt het nog harder dan de ander.

Dat bepaalde misstanden bestreden worden is natuurlijk goed, maar betekent dit ook meteen dat iemand publiekelijk volledig geëxecuteerd moet worden wanneer iemand een (menselijke) fout begaat?

Cancelen we mensen écht altijd enkel uit eigen overtuiging óf praten we elkaar (onbewust) soms ook gewoon heel erg na? Uit een soort conformisme/aanpasgedrag? En gaan we er soms eerder in mee uit angst dat we anders zélf in de problemen komen? En is het niet enkel de inhoud, maar ook gewoon opportunisme, groepsdruk, meeloopgedrag (en angst voor gevolgen) wat ons drijft hierin?

Het lijkt wel alsof mensen vooral aan de wereld willen tonen hoe erg ze zich ergens van distantiëren i.p.v dat het zuiver uit het hart komt. Het is ook gewoon een soort van jezelf veilig stellen, onbewust.

Een veelzeggend voorbeeld is dat er ergens een blote vrouw hing, dat werd verwijderd vanwege kritiek (seksisme) toen daar echter grotere ophef over ontstond hingen ze het ineens terug. Of Ronnie Flex die snel alle foto's van Bilal en hem verwijderde (na het Bilal schandaal) later voelde hij zich hier slecht over.

Dit bewijst hoe sterk groepsdruk werkt. Mensen zijn gewoon bang voor hun eigen hachje, wanneer ze er niet in meegaan. Mensen willen erbij blijven horen. En dus cancelen we mee.

Iedereen doet alsof ze hun mening zélf vormen (gedreven door principiële overwegingen/uit 'eigen afschuw voor bepaald gedrag') maar we hebben geen idee hoe erg we worden beïnvloed (dan wel geïndoctrineerd) door de publieke opinie. Dat beïnvloed ons véél meer dan we ons bewust zijn.

Want iedereen zegt wel 'er is gewoon meer bewustwording over dan vroeger' (en dat óók dit meespeelt geloof ik absoluut!) echter het feit dat mensen óók in deze tijd soortgelijke gevallen (van wangedrag) niet cancelen (wanneer er toevallig geen ophef ontstaat of wegebt...) dat bewijst toch echt dat de toevallige publieke opinie (en de ontstaande beeldvorming) wel degelijk leidend is.

Want dan hoor je ineens niemand. Geen canceling, niets. Wat merkwaardig zeg! Blijkbaar hangt onze reactie dus nogal af van wat de rest roept. Dat spreekt boekdelen over onze ware motieven zijn.

Neem bijv Snoop Dogg die werd beschuldigd van seksueel wangedrag, toch werd hij niet gecanceld (sterker nog: dezelfde week trad hij op op de Super Bowl!) terwijl andere beschuldigde beroemde mannen wél direct gecanceld werden. Of Top Notch, die Bilal op non-actief zette, terwijl ze dit niet deden bij gecontracteerde artiesten die ergere delicten gepleegd hebben. Of Ellen Degenerees die onder vuur lag terwijl talloze beroemdheden dit soort verwaande wereldvreemde gedrag vertonen met bizarre eisen.

Toch werden deze personen niet gecanceld, ondanks dat het soortgelijke incidenten betreft.

Weet je waarom? Juist ja: simpelweg omdat ophef daarbij toevallig uitbleef.

Cancelen we mensen dus daadwerkelijk uit eigen overtuiging of is het vooral de kracht van ophef, wat mensen ineens beangstigd (of desnoods inhoudelijk beïnvloed/indoctrineert)?

Ondanks hetzelfde gedrag is het blijkbaar maar net bij wie ophef ontstaat, of we het afkeuren of niet. En dat verraadt gewoon wat onze ware beweegredenen zijn, onbewust, om iemand te cancelen.

Namelijk beïnvloeding door de toevallige publieke opinie/beeldvorming. Ophef.

En niet (altijd) daadwerkelijk louter onze eigen moraal.

Cancelen anderen diegene, dan ik ook. Cancelen anderen diegene niet, dan ik ook niet. Is iedereen meedogenloos, dan ik ook. Heerst er echter nuance of word iemand niet langer geboycot, dan roept iedereen dat weer.

Dat is gewoon waarop het eigenlijk neerkomt. Puberale groepsbeïnvloeding i.p.v zélf dapper zijn.

En om even duidelijk te zijn: dit alles wil nog niet zeggen dat mensen bepaald gedrag niet oprecht kunnen afkeuren hé. Dat geloof ik wel. Niemand keurt bepaald wangedrag goed. Het is meer dat mensen de wijze waarop we mensen executeren te extreem vinden en er kritische nuance mist. Maar door de extreme (cancel-)cultuur durven mensen dit niet te uiten. Althans niet in concrete gevallen.

Allemaal willen laten zien 'hoe begaan je bent met een bepaalde misstand' (waarbij het soms bijna een strijd lijkt wie het meeste uit elkaar spat van woede...) terwijl als het geen populair gevoelig thema was geweest, dan hadden de meesten het met gemak aan zich voorbij laten gaan of het gebagatelliseerd.

Sterker nog: dat gebeurde ook! Jarenlang werden bepaalde kwesties genegeerd! En kijk nu eens: hoe iedereen ineens uit elkaar spat van extreme woede. En hoe graag mensen dit willen tonen, vooral. Feit is ondertussen wel dat mensen hier pas kwaad om werden toen het een "hype" werd. Maar anders waren we gewoon ongevoelig gebleven voor andermans gekwetste gevoelens en thema's die onszelf niet boeien.

Misschien zouden we als samenleving wat meer bij onszelf ten rade moeten gaan wat ons onbewust eigenlijk drijft hierin. Want het is zeker niet altijd de inhoud (of louter eigen betrokkenheid) zelf.

Ineens werd me duidelijk waarom iets (in de woke cultuur) niet helemaal goed aanvoelde, maar ik kon er aanvankelijk de vinger niet op leggen, wat het nou precies was. Want de inhoud zelf staat heel dichtbij waar ik zelf voor sta: namelijk dat we elkaar allemaal zouden moeten omarmen, ongeacht wie je bent.

Het duurde een tijdje voordat het helder werd, maar plots kwam het inzicht: het heeft met zuiverheid, gebrek aan nuance (en polarisatie, vooral ook) te maken. Het heeft ermee te maken dat er onder de oppervlakte een heleboel meer meespeelt dan enkel de principiële inhoud alleen.

De strijd ertegen (en het debat) gaat met zo'n enorme polarisatie, verwijterij (en diepgewortelde haat naar elkaar maar ook pure hypocrisie) gepaard, het brengt mensen niet tot verbinding met elkaar maar maakt juist dat ze verder van elkaar af komen te staan. En dat is jammer, want de inhoud zelf is (de basiswaarden zijn) in beginsel goed.

Dat iets inhoudelijk terecht bestreden word, wil nog niet altijd zeggen dat onze beweegredenen ook automatisch altijd zuiver (daadwerkelijk enkel moralistisch gedreven) zijn.

En zijn we ons daar überhaupt bewust van? Dat onze moraal vaak afhangt van factoren die meer losstaan van de inhoud dan we denken? Juist niet! Mensen denken juist wél het te baseren op principiële overwegingen maar er spelen, onder de oppervlakte, zoveel dingen mee waar we ons niet bewust van zijn.

En dat maakt de ironie ook zo groot dat we "woke" denken te zijn. Zo "ontwaakt" zijn we helemaal niet.